ميرزا حسن حسينى فسايى
989
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
و خلف الصدق او كمالات اكتساب ، فضائل انتساب ، صاحب درايت ، حاوى روايت ، افتخار علما ميرزا محمد رضاست ، مادام حيات به نشر علوم اشتغال داشت . و خلف الصدقش جناب حسنات الخصائل ، حاوى اقسام فضايل ميرزا شيخ على تحصيل كمالات لايقه را نموده ، در تحرير رسائل محسود اقران است . پسر چهارم مرحمتپناه شيخ عبد النبى امام جمعه سابق است : جناب مستطاب فضائل و كمالات اكتساب ، فخر الاطياب شيخ بهاء الدين . و خلف الصدقش قدوهء اخيار و نتيجه ابرار حاجى شيخ اسماعيل است . و خلفان صدقش ، عالى جنابان ، فضائل اكتسابان ، ثمره شجرهء نجابت و اصالت ، ميرزا - فضل الله و ميرزا حبيب به احترام تمام در زمره اهل علم مشغول تحصيل كمالات علميه مىباشند . پسر پنجم مرحوم شيخ عبد النبى امام جمعه سابق ، عالى جناب فضايل اكتساب ميرزا - كاظم است . و خلف الصدقش ، كمالات انتساب ميرزا نبى است . به احترام تمام زندگانى را به پايان رسانيد . و خلف الصدقش : جناب مستطاب فضايل اكتساب ، مخدوم اهل علوم ، مقنن قواعد حدود و رسوم ، ناظم معاقد فروع و اصول ، صاحب قوانين معقول و منقول ، اديب اريب شيخ - مفيد « 1 » [ است ] . در حدود سال 1250 متولد گشته ، تحصيل كمالات علميه را بهوجهى لايق نموده ، براى تحصيل مقاصد علميه ، سفرها كرده ، از هر سفرهاى توشهاى و از هر خرمنى خوشهاى برگرفته ، مدتى است عود به شيراز كرده ، هر روزه درر و لآلى اندوخته خود را آويزه گوش اهل هوش نمايد و به ادنى معيشتى كفايت كرده ، در ازديادش نكوشد و جز لباس كهنه و عباى خشن نپوشد و اين چند بيت كه از جناب شيخ مفيد است ، ثبت گرديد : به سر بازم هواى ديگرستى * كه در نايم نواى ديگرستى به خلد كوثرم ديگر چه حاجت * كه رويت خلد و لعلت كوثرستى گر شود اى صنم ترا * در بر خويش « 2 » آرما سر بنهم به پاى تو * جان به رهت سپارما پسر ششم شيخ عبد النبى ، امام جمعه سابق ، عالى جناب فضايل و كمالات اكتساب شيخ - محمد على است . مادام حيات به احترام و عزتى تمام ، معيشت نمود و از او سه نفر پسر باقى بماند : اول آنهاست : مولاى انام و مقتداى اهل اسلام ، علام فهام ، عالم فاضل به حق ناطق ميرزا محمد صادق . زندگانى خود را در تعلم و تعليم علوم دينيه و امامت جماعت مسلمانان بسر برد .
--> ( 1 ) . دربارهء او و آثارش رجوع شود به آثار العجم ، ص 26 و 27 و 28 و 29 و 30 . از اهم آثار اوست : منظومه در احكام عهد شرعى ، شرحى بر حديث كميل ، شرحى بر حديث ام زرع ، منظومه در فقه ، نور اليقين ، شرح قصيده امرؤ القيس ، ضياء - القلوب ، عشره كامله ، اصلاح الفاظ در تبيين الفاظ عربيه ، گنج مراد و هزينه رشاد ، جمع المسائل و اساس لكمال . ( 2 ) . در متن : ( خويشتن ) .